Een ketel in een Zaans pand: opstelplaats, bodem en schacht

De Zaanse voorraad is oud. In Zaandijk is 98,0 procent van de woningen van voor 2000, in Krommenie 95,9 en in Zaandam 94,5. Dat zijn huizen die gebouwd zijn voor een kachel en een geiser, niet voor een hangend toestel met een condensafvoer en een concentrische rookgasafvoer. Waar dat toestel later is ingepast, en op welke bodem het pand staat, bepaalt meer van het werk dan het merk op de mantel. Op deze pagina staat wat dat concreet betekent als u onderhoud of vervanging laat doen.

De opstelplaats bepaalt de tijd

In een smal, diep pand is er zelden een ruime bijkeuken. Het toestel hangt in een kast op de overloop, boven een trapgat, achter een luik op zolder of in een bergingskast bij de voordeur. Dat is voor het dagelijks gebruik geen probleem en voor onderhoud wel.

Wat uitmaakt is of de mantel eraf kan zonder de kast te slopen, of de sifon te legen is zonder de vloer nat te maken, en of er genoeg ruimte is om de brander uit te nemen. Is dat er niet, dan gaat er tijd in het vrijmaken en afdekken zitten en loopt een beurt op van vijf kwartier naar anderhalf uur.

Een tweede punt is de luchttoevoer. Kasten worden volgezet, en een toestel dat lucht uit de ruimte haalt terwijl de kast vol staat met opgeslagen spullen, krijgt te weinig. Dat is een van de eenvoudigste dingen die u zelf kunt controleren voordat wij komen.

De bodem, en wat die met uw installatie doet

Een groot deel van de Zaanse woningvoorraad staat op korte houten palen in slappe veenbodem. Volgens het Kennis Centrum Aanpak Funderingsproblematiek is bacteriële aantasting de belangrijkste oorzaak van funderingsproblemen in Zaanstad. Wij doen geen funderingsonderzoek en noemen geen percentages, maar wij zien de gevolgen wel terug in installaties.

Een pand dat ongelijk zakt, trekt aan het leidingwerk. Koppelingen komen onder spanning te staan en gaan na verloop van jaren druppelen, wat zich vertaalt in een installatie die elke maand een stukje druk verliest. Een toestel dat uit het lood komt te hangen, krijgt een condensafvoer die niet meer afloopt, en dan loopt de sifon over.

Daarom kijken wij bij een beurt naar de stand van de ketel, naar het afschot van de condensafvoer en naar koppelingen die onder spanning staan. Vinden wij daar iets, dan benoemen wij het, zodat u het bij de juiste partij kunt neerleggen.

De gedeelde schacht

In opgedeelde panden en in appartementen loopt de rookgasafvoer vaak door een gemeenschappelijk kanaal. In Zaandam is 43,8 procent van de woningen gestapeld, in IJmuiden zelfs 52,0 procent. Dat kanaal is dan geen onderdeel van uw woning maar van het gebouw.

Dat heeft twee gevolgen. Het eerste is technisch: wat er in dat kanaal gebeurt, raakt ook uw buren, en een aanpassing voor uw nieuwe toestel kan de situatie voor een ander veranderen. Het tweede is juridisch: werk aan het gemeenschappelijke deel loopt via de VvE, de beheerder of de corporatie.

Regel dat vooraf, niet op de dag van de vervanging. Wij stellen bij de opname vast of de afvoer individueel of gedeeld is, en als hij gedeeld is zeggen wij welke afstemming er nodig is voordat wij een datum noemen.

Wie gaat waarover

Huurt u, dan is het toestel doorgaans van de verhuurder en hoort onderhoud en vervanging daar. In dit werkgebied is dat vaak aan de orde: Zaandijk 45,0 procent corporatiebezit, Wormerveer 40,0, Krommenie 39,2 en Zaandam 38,9.

Bent u eigenaar in een appartementencomplex, dan is de scheidslijn te vinden in het splitsingsreglement. Ruwweg: alles binnen uw woning is van u, de constructie, de gevel, het dak en de schachten zijn gemeenschappelijk. De ketel is van u, het kanaal waarin hij uitmondt meestal niet.

Bij twijfel is het goedkoopste wat u kunt doen: vooraf even bij de VvE of de beheerder navragen wat er is toegestaan. Een toestel dat al gemonteerd is en waarvan de afvoer achteraf niet mag, is een dure discussie.

Beschermd dorpsgezicht en de uitmonding

Zaanstad heeft drie door het Rijk aangewezen beschermde dorpsgezichten: de Kerkbuurt in Westzaan, de Gortershoek in Zaandijk en Haaldersbroek in Zaandam. Daarnaast is de Zaanse Schans gemeentelijk beschermd. Het zijn dorpsgezichten, geen stadsgezichten.

Voor onderhoud maakt dat niets uit: er verandert niets aan het pand. Het gaat spelen zodra er een nieuwe doorvoer in de gevel of het dakvlak komt, of een uitmonding wordt verplaatst, want dan verandert het aanzicht. Daar kan een omgevingsvergunning voor nodig zijn.

Wij zoeken dat op via het Omgevingsloket en zetten de uitkomst in de offerte. Een doorlooptijd noemen wij niet, want die bepaalt de gemeente en niet wij.

Wat u zelf kunt nakijken

Maak de kast waarin het toestel hangt leeg en kijk of de mantel eraf kan. Kijk of er onder het toestel een afvoerpunt zit voor het condenswater en of de slang daarnaartoe afloopt zonder een lus die water vasthoudt.

Ga buiten kijken waar de rookgassen uitkomen en of daar iets voor staat of in zit. Woont u in de IJmond, in Beverwijk, Heemskerk of IJmuiden, kijk dan of het rooster niet is dichtgeslagen en of de bevestiging niet is weggeroest.

En zoek het bouwjaar van het toestel op het typeplaatje op. Dat ene getal bepaalt meer van uw keuzes dan alle andere informatie op deze pagina bij elkaar.

Kort samengevat

• In Zaandijk is 98,0 procent van de woningen van voor 2000, in Krommenie 95,9 en in Zaandam 94,5.
• De opstelplaats in een kast of op zolder bepaalt hoeveel tijd een beurt kost.
• Panden op korte houten palen in veen kunnen zakken, wat spanning op leidingwerk en afschot geeft.
• In een gestapeld pand is de rookgasafvoer vaak gemeenschappelijk en loopt werk eraan via de VvE.
• Zaanstad kent drie beschermde dorpsgezichten plus de gemeentelijk beschermde Zaanse Schans.
• Een nieuwe doorvoer in gevel of dak kan daar een omgevingsvergunning vragen.

Kijk voor een afspraak even in de kast: kan de mantel eraf, staat er niets in de weg, loopt de condensslang af. Woont u in een gestapeld pand, zoek dan uit of de rookgasafvoer van u is of van het gebouw. Met die twee antwoorden weet u vooraf of een beurt of een vervanging een eenvoudige of een ingewikkelde klus gaat worden.