Wanneer is een cv-ketel aan vervanging toe?

Een cv-ketel gaat gemiddeld vijftien tot achttien jaar mee. Wat daarboven stukgaat is zelden het toestel zelf: het is de beschikbaarheid van een gasblok, een driewegklep of een printplaat die het einde bepaalt. Daarom is de vraag niet of het toestel nog werkt, maar of er nog aan te komen is en wat dat kost tegenover wat het toestel nog waard is. Die afweging valt in een paar minuten te maken, en het is beter hem in september te maken dan tijdens de eerste vorst.

Begin bij het bouwjaar

Op het typeplaatje in of achter de mantel staat het bouwjaar, meestal samen met het serienummer. Staat het er niet, dan is het aan het serienummer of aan het onderhoudsboekje te zien. Dat getal is de eerste zeef.

Onder de twaalf jaar is repareren vrijwel altijd de juiste keuze. Een pomp van 299 tot 459 euro exclusief btw in een toestel van acht jaar koopt u nog zeven of acht jaar mee. Boven de achttien jaar is het omgekeerde waar: elke reparatie is dan een investering in een toestel dat u binnen afzienbare tijd toch vervangt.

Tussen twaalf en achttien jaar beslist het bedrag, en daarvoor is de vuistregel bruikbaar: kost de reparatie meer dan ongeveer een derde van een vervanging, dan kantelt het. Vervangen begint bij 1.814 euro exclusief btw, inclusief standaardmontage en het meenemen van de oude ketel, dus die grens ligt rond de 600 euro.

De leverbaarheid van de onderdelen

Dit is het punt dat de meeste mensen overslaat en dat in de praktijk het vaakst de doorslag geeft. Een toestel van zeventien jaar kan technisch prima zijn, maar als het gasblok een levertijd van weken heeft of helemaal niet meer te krijgen is, zit u bij de eerstvolgende storing wel in de kou.

Wij kijken daar tijdens de onderhoudsbeurt naar en zeggen het als de gangbare onderdelen krap worden. Dat is geen verkooppraatje maar planningsinformatie: het verschil tussen in het najaar rustig een offerte vergelijken en in januari met een dood toestel moeten beslissen.

Vraag er dus expliciet naar bij de beurt. Een monteur die het merk kent, weet meestal binnen een minuut of onderdelen voor dat type nog lopen.

Komt er in uw straat een warmtenet?

In dit werkgebied is dat geen theoretische vraag. Purmerend is er ver mee: 61,5 procent van de woningvoorraad zit op stadsverwarming en 65,5 procent is helemaal aardgasvrij, gevoed door de BioWarmteCentrale de Purmer die sinds 2015 op verse houtsnippers draait, met een mix van ongeveer 70 procent biomassa en 30 procent hulpgascentrales.

In Zaandam ligt een kleiner net in het oosten van de stad, opgezet door de woningcorporaties Parteon en Rochdale samen met Firan, ENGIE en de gemeente; een biomassacentrale verwarmt daar ongeveer 2.200 huishoudens. Op wijkniveau zit in Pelders- en Hoornseveld 32,0 procent van de woningen eraan en in de Kogerveldwijk 12,0; over de hele stad gaat het om 17,8 procent. In Assendelft-Noord is dat 18,0 procent en in IJmuiden 8,0. In de rest van het werkgebied staat de teller op nul.

Praktisch betekent dat het volgende: hebt u geen brief met een concrete datum, ga dan niet wachten met een toestel dat op omvallen staat. Wat u in beide gevallen kunt doen is laten inregelen, want een lage aanvoertemperatuur is precies wat een aansluiting later vraagt.

De rekensom in vijf minuten

Noteer het bouwjaar, de reparatieprijs die u is genoemd en het aantal jaren dat u nog in de woning denkt te wonen. Bij een toestel jonger dan twaalf jaar: repareren. Ouder dan achttien: vervangen, tenzij het om een reparatie van onder de honderd euro gaat.

Daartussen: is de reparatie hoger dan ongeveer 600 euro exclusief btw, dan is vervangen vanaf 1.814 euro exclusief btw de betere besteding, zeker als u er nog jaren woont. Is het bedrag lager en zijn de onderdelen leverbaar, dan rijdt u er prima nog een paar winters mee door.

Verkoopt u de woning binnen een jaar, dan ligt het anders: een nieuwe ketel is voor een koper zelden een prijsverhogend argument, een storing tijdens de bezichtiging wel een prijsverlagend.

Wat u bij een vervanging meteen meeneemt

De installatie is bij een vervanging toch afgetapt, en dat maakt een paar dingen goedkoper dan wanneer u ze los laat doen. Een radiator die te klein is of lekt, kost dan vanaf 154 euro exclusief btw per stuk, exclusief materiaal. Een expansievat dat zijn voordruk mist is vanaf 199 euro exclusief btw, inclusief vat en montage.

De belangrijkste meeneempost is waterzijdig inregelen, vanaf 329 euro exclusief btw. Een nieuw toestel op een scheef verdeelde installatie levert veel minder op dan het zou kunnen, omdat de stooklijn hoog moet blijven staan om de verste kamer warm te krijgen.

Laat ook meteen vaststellen welk vermogen bij de woning past. Een nieuw toestel is vaak kleiner dan het oude: sinds de bouw is er in veel woningen isolatie of glas bijgekomen en dan is het vermogen van toen te ruim.

Wat vervangen niet oplost

Wordt de bovenste verdieping niet warm, dan is dat geen vermogensprobleem. Een nieuwe, zwaardere ketel duwt het water niet verder de leiding in: de verdeling bepaalt waar het water heen gaat. In de diepe panden van Westzaan, Oostzaan en Wormer, met verbruiken van 980,0, 920,0 en 810,0 kubieke meter per woning, is dat de meest voorkomende misdiagnose.

Ook tocht, enkel glas, een slecht geïsoleerde vloer en een thermostaat die op de verkeerde plek hangt worden niet opgelost door een nieuw toestel. Wat u daar wel mee bereikt is dat u dezelfde klacht houdt tegen hogere kosten.

En terugkerende lucht of drukverlies verdwijnt niet met een nieuwe ketel. De oorzaak zit dan in het leidingwerk, in het expansievat of in een aansluiting die druppelt, en die gaan gewoon mee naar de nieuwe situatie.

Kort samengevat

• Een toestel gaat vijftien tot achttien jaar mee; daarboven is leverbaarheid van onderdelen het echte probleem.
• Onder de twaalf jaar repareren, boven de achttien vervangen, daartussen beslist het bedrag.
• De kantelgrens ligt rond de 600 euro exclusief btw, want vervangen begint bij 1.814 euro exclusief btw.
• Alleen in Purmerend, Zaandam, Assendelft-Noord en IJmuiden is een warmtenet een reële factor.
• Neem bij een vervanging het inregelen mee vanaf 329 euro exclusief btw, anders blijft de stooklijn hoog staan.
• Een koude bovenverdieping is een verdelingsprobleem en wordt niet opgelost door een zwaarder toestel.

Zoek het bouwjaar op, vraag bij de eerstvolgende beurt naar de leverbaarheid van de onderdelen, en leg de reparatieprijs naast de 1.814 euro exclusief btw waar een vervanging bij begint. Met die drie gegevens is de keuze zelden nog moeilijk. Wacht alleen op het warmtenet als u een brief met een datum in handen hebt.