Waarom zakt de waterdruk in uw cv-installatie?

Bijna iedereen die belt over drukverlies heeft al een paar keer bijgevuld. Dat is ook de juiste eerste handeling: zakt de meter onder de 1 bar, dan stopt een deel van de toestellen uit zichzelf met verwarmen en is vullen tot ongeveer 1,5 bar de oplossing voor die avond. De vraag die telt is hoe snel het terugkomt. Een cv-installatie is een gesloten kring; er hoort structureel niets uit te verdwijnen. Het tempo van het zakken wijst vrijwel altijd de oorzaak aan, en dat kunt u zelf vaststellen voordat u iemand belt.

Meet eerst het tempo

Schrijf drie keer met een week ertussen de datum en de stand op, steeds bij een koude installatie. Dat briefje achter de ketel is waardevoller dan welke beschrijving aan de telefoon ook, want het verschil tussen een lek en een leeg expansievat zit niet in de klacht maar in het tempo.

Een tiende bar over een paar maanden is normaal en komt door lucht die via de automatische ontluchters ontsnapt en doordat de installatie zich zet. Eén keer per jaar bijvullen, meestal aan het begin van het stookseizoen, hoort erbij.

Let ook op het verschil tussen koud en warm. Bij een gezonde installatie loopt de druk tijdens het stoken 0,2 tot 0,4 bar op en zakt daarna terug naar waar hij stond. Schiet hij omhoog tot tegen de 2,5 bar en staat hij na afkoelen onder de 1 bar, dan weet u de oorzaak al bijna.

Het expansievat zonder voordruk

Het expansievat vangt de uitzetting van opwarmend water op. Aan de ene kant van een membraan zit lucht onder druk, aan de andere kant het water van de installatie. Raakt die lucht weg of scheurt het membraan, dan kan het water nergens heen en loopt de druk tijdens het stoken te ver op.

Het overstortventiel blaast dan af en laat water weg. Na afkoelen staat u onder de 1 bar en vult u bij, waarna hetzelfde opnieuw gebeurt. Zo kan dat maanden doorgaan, waarbij u elke keer vers zuurstofrijk water het systeem in brengt en de corrosie versnelt.

Vaststellen is eenvoudig: het vat drukloos maken en het ventiel indrukken. Komt er water uit in plaats van lucht, dan is het membraan door. Vervangen kost vanaf 199 euro exclusief btw, inclusief vat en montage, en dat is het einde van het probleem.

Een echt lek, en waar dat meestal zit

Een lek hoeft geen plas te geven. Een druppel per uur op een koppeling achter een radiator verdampt en laat alleen een witte kalkrand of een verkleurde plint achter. Loop daarom langs alle radiatoraansluitingen, kijk onder de ketel, controleer de vulslang en beoordeel het plafond onder de installatie.

Een vulkraan die langs lekt geeft het omgekeerde beeld: de druk loopt ongemerkt op in plaats van weg. Dat is ook een reden om na het zelf bijvullen de volgende dag nog een keer te kijken.

Zit het lek onder een vloer of in een kruipruimte, dan is het zoekwerk. In oudere panden die op korte houten palen in veen staan en ongelijk zakken, komt spanning op koppelingen te staan en gaan ze na verloop van tijd druppelen; dat is in deze regio geen zeldzaamheid. Voor zulk zoekwerk is een storingsbezoek van 149 euro exclusief btw de juiste afspraak, geen vulbezoek.

Druk die weggaat bij het ontluchten

Wie een ontluchtingsronde doet, laat water weg en verliest dus druk. Dat is normaal en hoort bij het werk, maar het is wel de verklaring voor een druk die precies na het ontluchten laag staat. Vul dus na een ronde altijd terug naar 1,5 tot 2,0 bar koud.

Het wordt pas een probleem als u vaak moet ontluchten. Komt de lucht elke maand terug, dan wordt er ergens zuurstof aangezogen: een automatische ontluchter die blijft hangen, een te lage vuldruk waardoor het hoogste punt van de installatie onder nul komt, of dat lege expansievat weer.

In dat geval is meer vullen niet het antwoord; dan moet de oorzaak eruit. Een ronde van 99 euro exclusief btw lost het symptoom op, maar als het patroon zich herhaalt is het een zoekklus geworden.

Wat de hoogte van uw pand ermee te maken heeft

De juiste vuldruk hangt af van hoe hoog de bovenste radiator boven het toestel staat. Hoe groter dat hoogteverschil, hoe meer statische druk er nodig is om op het hoogste punt nog overdruk te houden. Staat de druk te laag, dan zuigt de installatie daar lucht aan en hebt u elke maand een koude radiator boven.

Dat is in dit werkgebied concreet: in IJmuiden is 52,0 procent van de woningen gestapeld en in Zaandam 43,8 procent, vaak met drie of vier lagen boven een toestel in een bergingskast. Een vuldruk die in een gelijkvloerse woning prima is, is daar te laag.

Aan de andere kant van het werkgebied speelt de waterinhoud: Castricum verstookt 916,5 kubieke meter gas per woning en Uitgeest 880,0, in ruime huizen met lange leidingen en soms een tweede verdeler. Daar zakt de druk langzamer, maar duurt het zoeken naar een lek langer omdat er meer meters leiding zijn.

Wanneer u moet ophouden met vullen

Moet u wekelijks bijvullen, stop er dan mee en laat het nakijken. Elke vulbeurt brengt vers water met opgeloste zuurstof binnen, en dat is precies wat radiatoren en leidingen van binnenuit aantast. U repareert een symptoom en vergroot ondertussen de schade.

Ook als het overstortventiel zichtbaar water geeft, is bijvullen zinloos: dat water gaat er net zo hard weer uit. Dat beeld hoort bij een expansievat zonder voordruk, en daar is vervangen vanaf 199 euro exclusief btw het antwoord op.

Wat u wel kunt doen is meten en noteren. Met drie datums en drie standen op een koude installatie weet een monteur binnen tien minuten welke kant hij op moet zoeken, en dat scheelt u een vervolguur van 94 euro exclusief btw.

Kort samengevat

• Koud hoort de druk tussen 1,5 en 2,0 bar te staan; een tiende bar per jaar eraf is normaal.
• Het tempo van het zakken wijst de oorzaak aan, niet de klacht zelf.
• Druk die tijdens het stoken hard oploopt en daarna onder de 1 bar zakt, wijst op een leeg expansievat.
• Een lek geeft vaak geen plas maar een kalkrand of een verkleurde plint.
• De juiste vuldruk hangt af van de hoogte van uw pand; in gestapelde bouw ligt hij hoger.
• Wekelijks bijvullen maakt het probleem groter door telkens zuurstofrijk water toe te voegen.

Noteer drie weken lang de koude stand met de datum erbij en kijk of de druk tijdens het stoken opvallend hard oploopt. Met die twee gegevens is de oorzaak meestal al te benoemen. Vult u elke maand, laat dan de voordruk van het expansievat meten; dat zit in een bijvulbezoek van 99 euro exclusief btw, inclusief de ontluchtingsronde.